Pani Irena ma następujące pytanie: „Mąż pobiera emeryturę Social Security, a ja dostaję połowę jego świadczeń. Niestety, małżeństwo nie układa się. Mąż uważa, że moja renta pomniejsza jego świadczenia. Chce się ze mną rozwieść, żebym została pozbawiona  renty i ubezpieczenia Medicare. Czy to prawda? Jesteśmy małżeństwem od 8 lat, mam 68 lat i już nie dam rady wypracować własnej emerytury. Co mam zrobić?”

 

Odpowiedź jest jednoznaczna. Mąż ani były mąż nie może odebrać żonie należnych jej świadczeń Social Security: renty małżeńskiej (spousal benefits) i ubezpieczenia zdrowotnego Medicare. Zgoda męża czy byłego męża na przyznanie świadczeń nie jest wymagana. Co prawda, rozwiedziona żona potrzebuje 10 lat małżeństwa, by kwalifikować się do otrzymania renty po byłym mężu, ale jeżeli para na emeryturze rozwiedzie się po mniej niż 10 latach, świadczenia żonie wstrzymane nie będą. Przeto pani Teresa ani Irena nie utracą swoich świadczeń niezależnie od okoliczności.

Uwaga: Jest ważne, by mieć co najmniej 10 lat stażu małżeńskiego, wtedy rozwód nie spowoduje utraty świadczeń Social Security po mężu. Ważne jest też, by rozwiedziona kobieta nie wyszła powtórnie za mąż przed ukończeniem 60-tki, bowiem wtedy traci prawo do renty po byłym mężu (ale zyskuje prawo do emerytury po drugim mężu). 

Nawet osoba, która nigdy nie pracowała zarobkowo, może dostać świadczenia Social Security tytułem małżeństwa z amerykańskim pracownikiem, który wypracował swoją własną emeryturę albo otrzymuje rentę inwalidzką (Social Security disability). Ażeby uniknąć niepotrzebnych uogólnień, załóżmy, że pracownikiem jest mąż, a żona swoich świadczeń nie wypracowała, choć, oczywiście, sytuacja może być odwrotna.

Żona, która nie pracowała albo zarabiała mało, może mieć prawo do renty małżeńskiej w wysokości do połowy emerytury męża. Jeżeli żona jest uprawniona do pobierania zarówno własnej emerytury, jak i renty po mężu, to Administracja Social Security zawsze wypłaca w pierwszej kolejności jej własną emeryturę. Jeżeli jej renta po mężu jest wyższa od jej emerytury, otrzyma ona świadczenia łączne w wysokości równej wyższym świadczeniom po mężu.

 

Małżonkowie, którzy zaczną pobierać swoje renty przed osiągnięciem pełnego wieku emerytalnego (obecnie 66 lat), będą mieli te świadczenia na stałe pomniejszone. Stopień redukcji zależy od wieku. Na przykład wystąpiwszy o rentę w wieku 62 lat, żona dostaje 70% połowy emerytury męża, czyli tylko 35% jego świadczeń (30% redukcji). W wieku 63 żona redukcja wynosi 25%, w wieku 64 – 16 2/3%, a w wieku 65 lat – 8 ½%.  

Pani Elwira w pracowała zarobkowo w Stanach tylko kilka lat i liczy na rentę po swoim drugim mężu, z którym jest w związku od siedmiu lat. Jednak nie jest pewna swojej przyszłości, bowiem jej mąż rozlicza ich podatki oddzielnie (married filing separately). Nie jest pewna, czy w takiej sytuacji należeć jej się będą jakieś świadczenia.

Odpowiedź: Sposób sporządzania deklaracji podatkowych nie ma wpływu na Social Security. To nie rozlicznie podatkowe z małżonkiem daje podstawę do renty małżeńskiej, lecz sam fakt istnienia małżeństwa.

Elżbieta Baumgartner